Μελέτη από την ερευνητική μας ομάδα για την αντιμετώπιση της ιδεοψυχαναγκαστικής διαταραχής

network_figure
Στην εικόνα μπορείτε να δείτε όλες τις διαθέσιμες θεραπείες για την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή, ενός σοβαρού αλλά δυνητικά θεραπεύσιμου νοσήματος που απασχολεί το 1,5% του πληθυσμού. Σε μελέτη που είχα την τιμή να οργανώσω και να συντονίσω, με τη συνεργασία ενός επιτελείου παγκόσμιων ειδικών στην αντιμετώπιση της ιδεοψυχαναγκαστικής (όπως του Paul Salkovskis που θεμελίωσε το γνωσιακό – συμπεριφορικό μοντέλο της ασθένειας και της Naomi Fineberg, expert στη φαρμακολογία της ιδεοψυχαναγκαστικής) και στην ερευνητική μεθοδολογία, αξιολογήσαμε πάνω από 50 μελέτες υψηλής ποιότητας στις οποίες συμμετείχαν γύρω στους 7000 ασθενείς παγκοσμίως. Τα αποτελέσματα της μελέτης (που δημοσιεύονται στο έγκριτο περιοδικό Lancet Psychiatry – http://bit.ly/1XtZQjF) πιστεύω ότι θα βοηθήσουν τους ειδικούς σε όλον τον κόσμο να φροντίσουν με καλύτερο και πιο αποτελεσματικό τρόπο τους πάσχοντες από αυτή την ασθένεια, οι οποίοι δυστυχώς δεν απολαμβάνουν πάντα την καλύτερη δυνατή περίθαλψη. Όλο το άρθρο στο σύνδεσμο πιο πάνω, ενώ ένα λεπτομερές report 400 σελίδων (που δημοσιεύεται στο Health Technology Assessment, περιοδικό που εκδίδει το Εθνικό Ινστιτούτο για την Έρευνα της Μ. Βρετανίας) στα σύνδεσμο πιο κάτω: http://bit.ly/1XtZQjF

lancet_meta

Ψυχιατρικές διαταραχές: ένα «κρυφό» πρόβλημα δημόσιας υγείας

Στο χθεσινό μου άρθρο στο «ΒΗΜΑ της Κυριακής» προσπαθώ να υποστηρίξω ότι τα προβλήματα της ψυχικής υγείας είναι τόσο σημαντικά όσο και οι καρδιοπάθειες ή ο διαβήτης, αλλά παραμένουν κρυφά και χωρίς επαρκή χρηματοδότηση από το σύστημα (εις βάρος των ασθενών που νοσούν και των οικογενειών τους). Από την άλλη, οι θεραπευτικές μας παρεμβάσεις έχουν το ίδιο ή και καλύτερο αποτέλεσμα με άλλους τομείς της ιατρικής, ιδιαίτερα συγκρινόμενες με τα γνωστά χρόνια νοσήματα που μαστίζουν τον πληθυσμό (όπως οι καρδιοπάθειες και ο διαβήτης).
Όλο το άρθρο στο σύνδεσμο:
http://www.tovima.gr/health-fitness/article/?aid=761544

Η Νευροβιολογία της Διπολικής Διαταραχής και ο ρόλος των φαρμάκων

Screen Shot 2015-11-28 at 9.30.57 AM

Παλαιότερα οι ερευνητές του κεντρικού νευρικού συστήματος και του εγκεφάλου έδιναν πολύ μεγαλύτερη σημασία στους νευρώνες, δηλαδή στα βασικά νευρικά κύτταρα του εγκεφάλου, και λιγότερη στα ενδιάμεσα κύτταρα της γλοίας που υποστηρίζουν τα νευρικά κύτταρα στις λειτουργίες τους. Την τελευταία δεκαετία ωστόσο έχει φανεί ο σημαντικός ρόλος που παίζουν τα τελευταία στην αιτιολογία των ψυχικών διαταραχών. Στο ωραίο γράφημα που παρουσιάζεται πιο κάτω μπορούμε να δούμε τις μεταβολές που υφίστανται τα κύτταρα της γλοίας στην περίπτωση της διπολικής διαταραχής: το κύτταρο της μικρογλοίας (μωβ στην εικόνα) είναι υπεύθυνο για την ανοσολογική προστασία του εγκεφάλου και έχει παθολογικά ενεργοποιηθεί (πιθανότατα λόγω αδιευκρίνιστων ανοσολογικών μηχανισμών) με αποτέλεσμα να εκκρίνει ουσίες που διεγείρουν τα πράσινα αστροκύτταρα. Τα τελευταία διεγείρουν με τη σειρά τους το νευρώνα με αποτέλεσμα ο νευρώνας να βομβαρδίζεται κυριολεκτικά με γλουταμικό και να απειλείται με καταστροφή (αυτή η τοξικότητα που οφείλεται στην υπερβολική διέγερση με γλουταμικό ονομάζεται διεγερσιτοξικότητα – excitotoxicity). Οι θεραπείες που χορηγούμε στη διπολική στοχεύουν τη μείωση της κυτταρικής διέγερσης και στην ευόδωση των ανασταλτικών μηχανισμών που διαθέτει ο εγκέφαλος (όπως π.χ. το σύστημα του GABA). Για το λόγο άλλωστε αυτό πιστεύουμε ότι αυτές οι θεραπείες (σταθεροποιητικά της διάθεσης όπως τα άλατα λιθίου και το βαλπροϊκό) έχουν νευροπροστατευτική δράση και μειώνουν μακροπρόθεσμα την πιθανότητα υποτροπών και τις επιπλοκές της νόσου.

Νέα μελέτη για το ρόλο της φλεγμονής στην Σχιζοφρένεια


Νέα μελέτη από το Imperial College στη Μ. Βρετανία δείχνει ότι στον εγκέφαλο ασθενών με σχιζοφρένεια υπάρχει αυξημένη φλεγμονώδης δραστηριότητα, όπως φαίνεται από την αύξηση των ειδικών μικρογλοιακών κυττάρων που είναι εξειδικευμένα ανοσοκύτταρα και βρίσκονται στην πρώτη γραμμή άμυνας του εγκεφάλου. Η φλεγμονώδης αυτή αντίδραση σχετίζεται με την βαρύτητα των συμπτωμάτων και είναι εμφανής (αν και σε μικρότερο βαθμό) και σε άτομα που έχουν υψηλό κίνδυνο εκδήλωσης σχιζοφρένειας, αλλά δεν την έχουν εκδηλώσει ακόμη πλήρως. Στη φωτογραφία είναι εμφανής η διαφορά (πάνω ο υγιής, στη μέση ο υψηλού κινδύνου, κάτω ο ασθενής). Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές: «Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η φλεγμονή μπορεί να παίζει ένα σημαντικό ρόλο στην αιτιολογία της σχιζοφρένειας και άλλων ψυχωτικών διαταραχών. Το επόμενο βήμα θα μπορούσε να είναι η δοκιμή φαρμάκων με αντιφλεγμονώδη δράση που θα στοχεύουν στην καταπολέμηση αυτών των μηχανισμών. Αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες θεραπείες ή και σε πρόληψη»
Περισσότερα στο σύνδεσμο: http://www.sciencedaily.com/releases/2015/…/151016084936.htm

Έκδοση Βιβλίου θεραπευτικών οδηγιών για τις σημαντικότερες ψυχιατρικές διαταραχές

guidelines_cover

Η έκδοση θεραπευτικών κατευθυντήριων οδηγιών για τις σημαντικότερες ψυχιατρικές διαταραχές (σε επιμέλεια Βενετσάνου Μαυρέα και Πέτρο Σκαπινάκη από το Παν/μιο Ιωαννίνων) ελπίζω να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα για τη βελτίωση της έκβασης αυτών των ασθενειών στην χώρα μας. Σε αντίθεση με ό,τι πιστεύουν πολλοί, οι κατευθυντήριες οδηγίες σκοπεύουν περισσότερο στην καλύτερη φροντίδα των ασθενών παρά στην εξοικονόμηση πόρων. Στους εξαίρετους συναδέλφους που συνεργάστηκαν σε αυτή την έκδοση οφείλω ένα μεγάλο ευχαριστώ: Αντώνης Πολίτης Γιάννης Ζέρβας, Ρωσσέτος Γουρνέλης και Γιαννης Μιχόπουλος από το ΕΚΠΑ, Κώστας Φουντουλάκης, Πέτρος Φωτιάδης και Μυρτώ Σαμαρά από το ΑΠΘ, και Πέτρος Πετρίκης, Στέφανος Μπέλλος, από το Παν/μιο Ιωαννίνων.
Όλη η έκδοση διατίθεται ηλεκτρονικά στο σύνδεσμο
http://bit.ly/1G3PZdy

Βιβλίο: Σύνδρομο Αγοραφοβίας – Κωστή Παπαγιώργη

papagiorgis3
Πέθανε δυστυχώς χθες ο γνωστός δοκιμιογράφος και συγγραφέας Κωστής Παπαγιώργης σε ηλικία 67 ετών. Ένα από τα βιβλία του που είχα χαρεί ιδιαίτερα ήταν το σύνδρομο αγοραφοβίας (Κάντε κλικ στην φωτογραφία πιο πάνω για να διαβάσετε την πρώτη σελίδα, στην οποία περιγράφει γλαφυρά μια κρίση πανικού). Δυσκολεύομαι να πιστέψω ότι υπάρχει καλύτερη λογοτεχνική μεταφορά ψυχιατρικού συνδρόμου στην παγκόσμια βιβλιογραφία. Με χιούμορ και αυτοσαρκασμό ο Παπαγιώργης κατορθώνει να αποδώσει τον πόνο αλλά και την ελπίδα αυτού του δύσκολου προβλήματος. Ένα μικρό απόσπασμα στην φωτογραφία. Συστήνεται ανεπιφύλακτα σε πάσχοντες και μη.
9789600322866